Bulancak yemek kültüründe bitkilerin (otların) büyük yeri ve önemi
vardır. (Tıpkı diğer Karadeniz il ve ilçelerinde olduğu gibi).
Yemeklerin çoğu yeşil bitkilerden yapılır.Yemek malzemeleri; otsu
bitkiler, yapraklar, diken uçları, bitki kök, gövde ve tohumları,
mantarlar ve hayvansal gıdalardan oluşur.
1- ÇALI ÇİLEĞİ ÇORBASI
2- PANCAR (KARA LAHANA) SARMASI
3- FASULYE DİBLESİ
4- FASULYE TURŞUSU KAVURMASI
5- FIRIN FASULYESİ KURUSU (KURU BÖĞCE)
6- HAMSİ BÖREĞİ
7- SIRGAN YAĞLAŞI
8- PANCAR ÇORBASI
9- PANCAR DİBLESİ
10- KİRAZ TUZLUSU KAVURMASI
11- MENDEK ÇORBASI
12- MERUCAN
13- MERUCAN KAVURMASI
14- PEZİK
15- PEZİK KAVURMASI
16- SAKARCA KIZARTMASI.
GİRESUN YÖRESİ YEMEKLERİNDE KULLANILAN
MALZEMELER
Giresun yemeklerinin malzemeleri insanı etkileyen bir doğallığa,
tazeliğe ve güzelliğe sahiptir. Bu malzemelerin başında yemeklik olarak
kullanılan Karalahana, Sırgan, Pezik, Madımak, Galdirik, Mantar,
Sakarca, Çileklik, Mendek, Merucan, Marul, Maydanoz gelir. Hayvansal
besinlerden süt, yoğurt, yumurta, tereyağı, süzme, bal, peynir, çökelek
en yaygın olarak kullanılan malzemelerdir.
Bunların yanında mutfaklarda, kilerlerde ve serentilerde saklanarak
yerine göre kullanılan malzemeler de mevcuttur. Bu malzemeler şunlardır;
KURULUKLAR
* Fırın fasulyesi, fırın darısı ve unları, soğan, sarımsak ve tahıllar,
yufka, kadayıf, patates
PEKMEZLER
* Taflan pekmezi, üzüm Pekmezi, Armut, Elma Pekmezi, Töngel Pekmezi.
REÇELLER
* İncir, Üzüm, Kiraz, Ayva, Vişne, Kızılcık, Şeftali, Elma reçeli.
TURŞULAR
* Fasulye, Salatalık, Yeşil Domates, Biber, Beyaz Lahana Turşusu.
TUZLULAR
* Fasulye, Mantar, Yeşil Domates, Hamsi Tuzlusu
SALÇALAR
* Biber, Domates Salçası.
BAHARATLAR
* Karabiber, Kırmızı biber, Nane, (Anuk) Kekik, Reyhan.
ÇEREZLER
* Fındık, Ceviz, Kestane, Çemiç, Pestil, Pıtlak Mısırı, Kabak Çekirdeği.
SICAK İÇECEKLER
* Çay, Ihlamur, Nane, Kekik, Kuşburnu, Papatya.
ÇALI ÇİLEĞİ ÇORBASI
Malzemeler: 1/2 kg. çileklik (çalı çileği yaprağı), 2 adet soğan,
1 çay bardağı mısır yarması, 1 kaşık salça, 1 su bardağı kuru fasulye, 1 adet soğan, 2 kaşık tereyağı.
Hazırlanışı: Ayıklanmış çileklik (çalı çileği) kaynamakta olan
suya konarak haşlanır. Süzülür ve sıkılarak doğranır. Bir tencereye
koyulan suya, haşlanmış mısır yarması ve fasulye ilave edilerek 10
dakika pişirilir. Doğranmış çileklikler kaynamakta olun suya ilave
edilerek 20 dakika daha pişirilir. Diğer taraftan ince bir şekilde
kıyılan soğan yağda pembeleşinceye kadar kavrulur, kaynamakta olan
çorbaya ilave edilir, 10 dakika daha pişirilerek sıcak servis yapılır.
ETLİ PANCAR (KARALAHANA) SARMASI
Malzemeler: 2 demet karalahana, 1 kg. kıyma, 1 buçuk su bardağı
pirinç, yarım demet maydanoz, 2 baş soğan, 2 kasık salça, tuz.
Hazırlanışı: Lahanalar yıkanır, sapı koparılır ve haşlanır,
soğumaya bırakılır. Pirinçler yıkanır, soğanlar ince doğranır ve kıymaya
katılır. Maydanoz ile tuz ilave edilerek yoğrulur. Pancar yapraklan
büyüklüğüne göre ikiye veya dörde bölünür ve içerisine hazırlanan
kıymadan bir miktar konularak sarılır. Sarmalar tencereye dizilir.
Üzerine sulandırılmış salça, tuz ve sıcak su konularak pişirilir. Et
yerine pirinçli iç hazırlanarak zeytinyağlı olarak da yapılabilir..
FASULYE DİBLESİ
Malzemeler: 4 kase ince doğranmış fasulye, 1 su bardağı pirinç, 2
adet orta boy soğan, 2 yemek kaşığı tereyağı, 1 fincan sıvı yağ
Hazırlanışı: Bir tencereye doğranmış fasulyenin yarısı konulur,
üzerine yıkanmış pirinç ilave edilir. Tekrar bir sıra fasulye konulur.
En üste soğan ilave edilerek pirinçler uzayıncaya kadar kısık ateşte
pişirilir. Ayrı kapta eritilerek yağ diblenin üzerine ilave edilir. Ağzı
kapatılarak 10 dakika demlendirilir, sıcak servis yapılır. Arzuya göre 1 adet havuç minik küpler halinde ilave edilir..
FASULYE TURŞUSU KAVURMASI
Malzemeler: 2 tabak fasulye turşusu, 2 adet orta boy soğan, 1
kaşık tereyağı, 1-2 kaşık sıvı yağ.
Hazırlanışı: Fasulye turşusu bol suda yıkanır. Tuzu çıkınca küçük
parçalar halinde doğranır. Tavada eritilmiş tereyağının içine ince
doğranmış soğanlar ve sıvı yağ ilave edilerek pembeleşinceye kadar
karıştırılır. Daha önceden doğranan turşular katılarak karıştırılır,
ateşin altı kısılarak tavanın kapağı kapatılır ve 5-10 dakika pişmeye
bırakılır. Sıcak olarak servis yapılır..
FIRIN FASULYE KURUSU YEMEĞİ
Malzemeler: 1/2 kg fırın kurusu fasulyesi, 1 su bardağı kuru
fasulye, 2 kaşık pirinç, 1 çay bardağı mısır yarması, 1 avuç mısır unu,
2 adet soğan, 1 tatlı kaşığı salça, 2 yemek kaşığı tereyağı, 2 yemek
kaşığı sıvı yağ.
Hazırlanışı: Fırın kurusu fasulyeler ayıklanarak haşlanır,
süzülür ve doğranır. Diğer taraftan kuru fasulye ve yarma ayrı ayrı
haşlanır, süzülür. Tencerede tereyağı eritilir, soğan ve salça konarak
kavrulur. Kuru fasulye, yarma ve fırın kurusu fasulyeler ilave edilerek
bir süre kavrulur. Üzerine sıcak su konur. Pirinç ve tuz ilave edilir.
Yemek karıştırılarak mısır unu da konduktan sonra pirinçler uzayıncaya
kadar pişirilir.
HAMSİ BÖREĞİ
Malzemeler: 1.5 kg. hamsi, 3 su bardağı pirinç, 1/2 su bardağı
sıvı yağ, 1 demet maydanoz, 3 adet kuru soğan, 1 tatlı kasığı karabiber,
1 çorba kasığı şeker, 1 çay bardağı kuş üzümü, 1 çay bardağı mısır unu,
su.
Hazırlanışı: Hamsiler ayıklanır, yıkanır, kılçıkları çıkartılır
ve tuzlanır. Pirinç yeterli yumuşaklığa erişinceye kadar haşlanır ve
süzülür. Haşlanmış pirince kıyılmış maydanoz, ince doğranmış soğan,
karabiber, şeker, kuru üzüm, tuz ve yağın üçte biri eklenerek
karıştırılır. Kalan yağ bir tepsiye konarak kızdırılır ve hamsilerin
yarısı una bulanarak aralıksız sırtı tepsiye gelecek şekilde dizilir.
Üzerine hazırlanan harç dökülür ve düzgünce yayılır. Kalan hamsiler de
aynı şekilde una bulanarak sırtı üste gelecek şekilde dizilir ve fırında
kızarıncaya kadar pişirilir.
Not: Aynı şekilde çevirmeli tavada arkalı önlü kızartılarak da
yapılabilir.
SIRGAN (ISIRGAN) YAĞLAŞI
Malzemeler: 1 kg. Isırgan otu, 4 diş sarımsak, 1 çay bardağı un,
3 kaşık tereyağı, tuz, nane, su.
Hazırlanışı: Isırgan iyice yıkanır ve kaynar suda haşlanarak
süzülür. Sonra tel süzgeçten elle ezilerek geçirilir (robot veya blender
ile de ezilebilir). Ezilen ısırgan tencereye alınarak ateşe konur. Eğer
kıvamı koyu ise arzuya göre biraz su ilave edilir. Tuz eklenir. 2-3
dakika piştikten sonra karıştırılarak azar azar unu ilave edilir. Unun
topak olmamasına dikkat edilir. Muhallebi kıvamına gelinceye kadar
pişirilir. Ayrı bir kapta ince doğranmış sarımsak yağda kavrulur ve
ısırgana ilave edilir. Üzerine nane serpilerek servis yapılır.
Arzu edilirse üzerine süt ilave edilerek de yenebilir.
PANCAR (KARALAHANA) ÇORBASI
Malzemeler: 1 bağ karalahana, 2 adet soğan, 1 kase mısır yarması,
1 kase kuru fasulye, 1 kaşık tereyağı, yarım fincan zeytinyağı, 1 su
bardağı mısır unu, acı biber
Hazırlanışı: Lahanalar doğranıp, kaynamış suyun içine atılır.
İçine haşlanmış yarma ve fasulyeler konulur. Biraz pişince çorba
karıştırılarak mısır ununun tamamı elle yavaş yavaş ilave edilir.
Topaklanmamasına dikkat edilir. Diğer yandan bir tavada yağ ile beraber
soğan ve biber pembeleşinceye kadar kavrulur. Kaynayan çorbanın içine
ilave edilir ve yeteri kadar tuz eklenir. Çorba pişince ateşten alınır.
Not: Çorbanın piştiği pancarın ezilip ezilmediği kontrol edilerek
anlaşılır.
PANCAR (KARALAHANA) DİBLESİ
Malzemeler: 1 bağ karalahana, 2 su bardağı pirinç, 2 çorba kaşığı
tereyağı, 4 adet soğan, yarım kaşık tuz, 1 adet acı biber,
Hazırlanışı: Yıkanmış karalahanalar iyice ince kıyılır. Tencereye
bir kat karalahana, bir kat pirinç ve doğranmış soğan konur. Üst kısmına
lahana yayılarak tuzlanır ve ağzı kapatılarak ateşe oturtulur. Pişmeye
yüz tutunca karıştırılır ve üzerine kızdırılmış yağda biber ilave
edilir. Ağzı kapatılarak dinlenmeye bırakılır. Sonra tekrar
karıştırılarak sofraya çıkarılır.
KİRAZ TUZLUSU VE KAVURMASI
Malzemeler: 4 kase tuzlu kiraz, 3 adet soğan, 2 kaşık tereyağı, 1 fincan tereyağı, tuz.
Hazırlanışı:
a) Kiraz Tuzlaması: Kirazlar yıkanır, bütün olarak bidon veya
kovaya konur. Üzerine kalın tuz serpilir. Tekrar kiraz konur tuz
serpilir, bu işleme kap dolana kadar devam edilir,
b) Kavurması: Kirazların çekirdekleri çıkarıldıktan sonra suya
konularak tuzun çıkması sağlanır. Tencerede yağ eritilir, ince doğranmış
soğanlar yağa ilave edilerek kavrulur. Kirazlar üzerine konur ve
karıştırılarak kavrulur.
MANTAR KAVURMASI
Malzemeler: 2 yemek tabağı mantar, 2-3 adet orta boy soğan, 2
adet sivri biber, 1 adet domates, 2 kaşık tereyağı.
Hazırlanışı: Mantarlar temizlenir, bol suda iyice yıkanır küçük
küçük doğranır. Soğanlar küçük doğranarak yağda kavrulur. Küçük doğranan
biberler ve domates rendelenerek soğana ilave edilir. 1-2 dakika
karıştırılır ve mantarlar ilave edilerek karıştırılıp pişirilir. Arzuya
göre su ilave edilir. Su konulmadan da pişirilebilir.
Not: Aynı şekilde mantar tuzlusu kavurması da yapılır. Bu durumda
mantarlar akşamdan suya konarak tuzunun çıkması sağlanır.
MENDEK ÇORBASI
Malzemeler: 1 bağ mendek, 1 fincan pirinç, 1 adet soğan, 1 bardak
et suyu, 1 su bardağı kuru fasulye, 2 yemek kaşığı tereyağı, 2 fincan
mısır unu, biber, su ,suu.
Hazırlanışı: Bir tencere suya et suyu katılarak kaynatılır.
Ayıklanmış, yıkanmış, doğranmış mendek, kaynayan suyun içine ilave
edilir. Sonra içine haşlanmış fasulyeler konur. Biraz pişince çorba
karıştırılarak, mısır unu elle yavaş yavaş ilave edilir. Unun
topaklanmamasına dikkat edilir. Pirinci ilave edilir. Pirinçler
uzayıncaya kadar pişirilir. Diğer yanda yağ ile beraber soğan ve biber
pembeleşinceye kadar kavrulur, Kaynayan çorbanın içine ilave edilir.
Tuzu eklenir. Mendekler pişince ateşten alınır. Sıcak olarak servis
yapılır.
MEREVCEN VEYA MERUCAN (DİKEN UCU ) MÜCVERİ
(KIZARTMASI)
Malzemeler: 1 kg. merucan, 2 adet orta boy soğan, 1 çay bardağı
pirinç, 1 adet yumurta, tuz, karabiber, sıvı yağ, nane.
Hazırlanışı: Merucan iyice yıkanır, haşlanarak süzülür ve
doğranır. Pirinçler yıkanır ve haşlanır. Doğranmış soğanlar, pirinç,
yumurta, tuz, nane ve karabiber merucana ilave edilerek iyice
harmanlanır. Kızartma tasında yağ kızdırılır. Hazırlan harç tavaya
düzgünce yayılır. Alt üst edilerek iki tarafının da kızması sağlanır.
Sıcak olarak servis edilir.
MEREVCEN VEYA MERUCAN (DİKEN UCU)
KAVURMASI
Malzemeler: 1 kg. merucan, 2 baş soğan, 1 kaşık tereyağı, 1 adet
domates, tuz, maydanoz.
Hazırlanışı: Merucan bol suyla yıkandıktan sonra kaynayan suyun
içinde haşlanır. Haşlandıktan sonra süzülür ve doğranır. İnce kıyılmış
soğanlar tereyağı ile iyice pembeleşinceye kadar kavrulur. İyice
sıkılmış merucan kavrulan soğana katılarak iyice karıştırılır ve tuzu
ilave edilerek 2-3 dakika pişirilir. Servis tabağına alınarak üzeri
maydanoz ve domatesle süslenir. Ayrıca arzuya göre sarımsaklı yoğurt
eklenerek de güzel olur.
PEZİK (PAZI) MÜCVERİ (KIZARTMASI)
Malzemeler: 1/2 bağ pezik (pazı), 1 çay bardağı pirinç, 2 adet
soğan, 1 yumurta, maydanoz, nane, tuz, karabiber, sıvı yağ.
Hazırlanışı: Pezikler ayıklanır, yıkanır ve doğranarak haşlanır
Diğer taraftan pirinçler yıkanır ve haşlanır. Daha sonra pezik,
doğranmış soğan, maydanoz, yumurta, tuz, pirinç, karabiber ve nane
karıştırılır. Hazırlanan karışımı tavaya eşit şekilde yayılır ve
kızartılır. Kapakla çevrilerek diğer tarafı da kızartılır. Sıcak servis
yapılır.
PEZİK (PEZÜK-PAZI) MIHLAMASI
Malzemeler: 1 bağ pezik (pazı), 3 adet soğan, 4 adet yumurta, 2
çorba kasığı tereyağı, 1 fincan sıvı yağ, karabiber, tuz.
Hazırlanışı: Pezik yıkanıp, ayıklandıktan sonra doğranarak,
haşlanır ve süzülür. İnce doğranmış soğan yağda pembeleşinceye kadar
kavrulur. Buna haşlanmış pezik eklenerek karıştırılır. Tuzu ve
karabiberi atılır. Üzerine yumurtalar kırılır. Pişene kadar hafif ateşte
tutulur.
SAKARCA KIZARTMASI
Malzemeler: 1 kg. sakarca, 1 çay bardağı mısır unu, 2 adet
yumurta, tuz, sıvı yağ.
Hazırlanışı: Sakarcalar temizlenip, doğranır ve haşlanır.
Süzüldükten sonra sıkılarak fazla suyu giderilir. Un, tuz ve yumurta
ilave edilerek karıştırılır. Kızgın yağlı tavaya yayılarak arkalı önlü
kızartılır. Sıcak servis yapılır
SAMAKSA (PEKMEZ YAĞLAŞI)
Malzemeler: 1 kg. kırmızı üzüm pekmezi, 2-3 kaşık un, süt.
Hazırlanışı: Saplarından ayıklanan ve iyice yıkanan üzümler,
kaynayan suda haşlanır. Süzgeçten süzülür ve kaşık yardımı ile iyice
ezilerek, geçmesi sağlanır. Kıvamının koyuluğuna göre az su ilave
edilir. Buğday unu konularak, iyice karıştırılır. Altı yanmamasına, un
iyice ezilmeli ve pürtük pürtük olmamasına dikkat edilir. Sonra ateş
üzerinde devamlı karıştırılarak koyulaşıp, muhallebi kıvamına gelinceye
kadar pişirilir. Üzüm çok ekşi ise bir miktar şeker ilave edilir. (Aynı
işlem üzüm pekmezi içinde yapılır) Çukur bir cam kaba dökülür.
Soğuduktan sonra üzerine arzuya göre bol soğuk süt veya hindistan cevizi
ile servis yapılır. Ancak samaksa süt ile daha lezzetli olur..
TAFLAN (KARAYEMİŞ) TUZLUSU KAVURMASI
Malzemeler: 4 kase taflan, 3 adet soğan, 2 kasık
tereyağı, 1 fincan sıvı yağ, tuz.
Hazırlanışı: Daha önce tuzlanmış taflanın çekirdekleri
çıkarıldıktan sonra suya konularak tuzunun çıkması sağlanır. Tencerede
yağ eritilir, ince doğranmış soğanlar yağa ilave edilerek kavrulur.
Taflanlar üzerine konur ve karıştırılarak kavrulur.
YAĞLAŞ
Malzemeler: 2 su bardağı mısır unu, 250 gr. tereyağı, 1 çorba
kaşığı tuz, 2 bardak su.
Hazırlanışı: Önce tencereye biraz tereyağı ve mısır unu konularak
kavrulur. Sonra suya tuz ilave edilerek sürekli olarak karıştırılarak
pişirilir. Piştikten sonra servis tabağına alınarak üzerine kızdırılmış
yağ dökülerek servis yapılır
YEŞİL DOMATES TUZLUSU KAVURMASI VE KIZARTMASI
Malzemeler: 8 adat yeşil domates, 2 adet orta boy soğan, 1 kaşık
tereyağı, 1-2 kaşık sıvı yağ.
Hazırlanışı:
a) Tuzlu domates: Domatesler yıkanır ve isteğe göre bütün olarak
veya dilimleyerek kavanoza konur. Üzerine domatesin miktarına göre kalın
tuz konur, kavanozun ağzına kadar su ile doldurulur ve saklanır.
b) Kavurması: Tuzlu domates bol su içine konulur ve tuzun çıkması
sağlanır. Tuzu çıkınca domatesler bütün ise istenilen büyüklükte
doğranır. Tencerede eritilen yağla soğanlar kavrulur ve domatesler ilave
edilir. Karıştırılarak pişirilir. Altı kısılır tencerenin kapağı
kapatılarak 5-10 dakika pişirilir.
c) Kızartması: Tuzlu domatesler tuzu çıkıncaya kadar suda
bekletilir. Tuzu çıkınca haşlanır ve süzülür.Suyu iyice geçtikten sonra
bir kök pırasa doğranır bir miktar mısır unuyla harmanlanır. Yağ
konulmuş tavada kızartılır. İsteğe göre yumurta kırılabilir.
|